Umowa o zakazie konkurencji
Zakaz konkurencji może chronić firmę przed wykorzystaniem jej relacji i wiedzy. Przygotowuję i analizuję umowy dla firm IT, pracowników i współpracowników.
ZAKAZ KONKURENCJI W IT
Co ustalić przed podpisaniem umowy o zakazie konkurencji?
Najpierw określam strony umowy o zakazie konkurencji i podstawę współpracy. Inne przepisy dotyczą pracownika, inne przedsiębiorcy współpracującego w modelu B2B, a jeszcze inne osoby wykonującej umowę zlecenia. Sam tytuł dokumentu nie przesądza o jego skutkach.
Treść umowy o zakazie konkurencji powinna wskazywać, jaka działalność jest konkurencyjna, na jakim rynku i przez jaki czas obowiązuje ograniczenie. W branży technologicznej zbyt szerokie określenie „usługi IT” może objąć również projekty niezwiązane z działalnością firmy. Zakres zakazu trzeba więc odnieść do konkretnych produktów, klientów lub segmentów rynku.
„Znajomość specyfiki branży IT, zrozumienie jej problemów i doświadczenie przy prawnej obsłudze firm działających w obszarze IT umożliwiają mi świadczenie specjalistycznych i kompleksowych usług z korzyścią dla moich Klientów.”
Radca Prawny Piotr Stawowski
ZAKAZ W TRAKCIE PRACY I PO JEJ ZAKOŃCZENIU
Forma, czas trwania i odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji
Pracownicza umowa o zakazie konkurencji wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Może znaleźć się w osobnym dokumencie albo stanowić wyodrębnione postanowienia umowy o pracę lub aneksu. Zakaz w czasie zatrudnienia i zakaz po jego ustaniu to dwa różne zobowiązania.
Zakaz po ustaniu stosunku pracy dotyczy pracownika mającego dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Wymaga określenia czasu obowiązywania i odszkodowania. Przygotowując dokument, ustalam:
- Zakres działalności konkurencyjnej: konkretne produkty, usługi, klientów lub segmenty rynku objęte ograniczeniem.
- Czas trwania zakazu: okres odpowiadający wartości informacji i relacji, które firma chce chronić.
- Forma umowy: przy pracowniku pisemna pod rygorem nieważności, także gdy zakaz przyjmuje postać aneksu.
- Odszkodowanie po ustaniu zatrudnienia: sposób obliczania, terminy wypłat i skutki zaległości.
- Minimalna kwota dla pracownika: co najmniej 25% wynagrodzenia za okres odpowiadający czasowi zakazu.
- Możliwość wcześniejszego zakończenia: przesłanki, termin, forma oświadczenia i wpływ na odszkodowanie.
- Model B2B i zlecenie: proporcjonalny zakres zakazu ustalony na podstawie właściwej umowy i przepisów cywilnych.
- Naruszenie zakazu: sposób dokumentowania działalności konkurencyjnej i zasady dochodzenia roszczeń.
Przy zakazie po ustaniu stosunku pracy odszkodowanie nie może być niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem zatrudnienia za okres odpowiadający czasowi zakazu. Przy B2B oraz zleceniu warunki ustala się na innej podstawie prawnej. Nie przenoszę mechanicznie pracowniczego wzoru umowy o zakazie konkurencji do kontraktu z niezależnym wykonawcą.
Jeżeli w dalszym ciągu masz wątpliwości, skontaktuj się ze mną.
NAJCZĘSTSZE PYTANIE PO ZAKOŃCZENIU WSPÓŁPRACY
Wypowiedzenie umowy o zakazie konkurencji — kiedy jest możliwe?
Wypowiedzenie umowy o zakazie konkurencji nie działa według jednego, uniwersalnego terminu. Trzeba sprawdzić rodzaj umowy, jej treść oraz to, czy strony przewidziały możliwość wcześniejszego zakończenia zakazu. Szczególnie przy zakazie po ustaniu stosunku pracy nie wystarczy wysłać pisma nazwanego „wypowiedzeniem”, jeśli umowa nie daje ku temu odpowiedniej podstawy.
Rozwiązanie umowy o zakazie konkurencji
Rozwiązanie umowy o zakazie konkurencji może nastąpić za porozumieniem stron. Gdy jedna ze stron ma móc zakończyć zakaz samodzielnie, warto opisać tę możliwość już przy podpisaniu umowy: przesłanki, termin, formę oświadczenia i wpływ na odszkodowanie. Prawo odstąpienia od umowy o zakazie konkurencji wymaga odrębnej oceny i nie jest tym samym co wypowiedzenie działające na przyszłość.
Kiedy zakaz przestaje obowiązywać?
Przy zakazie po ustaniu stosunku pracy Kodeks pracy przewiduje ustanie zakazu przed upływem uzgodnionego terminu, gdy ustają przyczyny go uzasadniające albo pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku wypłaty odszkodowania. Nie oznacza to automatycznie ustania całej umowy i obowiązku dalszych wypłat.
Samo ustanie przyczyn uzasadniających zakaz co do zasady nie zwalnia pracodawcy z odszkodowania. Trzeba odróżnić tę sytuację od skutecznego zakończenia umowy na podstawie przewidzianego w niej mechanizmu lub porozumienia stron. Przy zaległościach w płatnościach oceniam również ich charakter i okoliczności — nie każde opóźnienie można traktować identycznie.
Nasz zespół
Nasz zespół to prawnicy z doświadczeniem w pracy z firmami z sektora IT, gamedev i startupami. Współpracowaliśmy m.in. z Imnite, Nice Guys, InviNets i innymi wiodącymi firmami działającymi w obszarze IP/IT.
Rekomendacje
Opinie moich klientów
Mecenas Stawowski wspierał Spółkę już na etapie jej zakładania – kompleksowo przeprowadził nas przez formalności i przygotował wzory umów, które zabezpieczają nasz biznes.
Doceniamy nie tylko wysoką jakość obsługi, ale też praktyczne podejście, szybkość działania i słuchanie naszych potrzeb. Dzięki wsparciu kancelarii mogliśmy skupić się na rozwijaniu firmy, wiedząc, że kwestie prawne są w dobrych rękach.
Z pełnym przekonaniem polecamy kancelarię Piotra Stawowskiego
ZMIANA WARUNKÓW I SPÓR
Aneks, odmowa i naruszenie umowy o zakazie konkurencji
Brak lub niepodpisanie umowy o zakazie konkurencji
Odmowa zawarcia umowy i skutki niepodpisania dokumentu zależą od etapu oraz podstawy współpracy. Jeżeli strony nie zawarły ważnej umowy o zakazie konkurencji, nie powstaje umowny zakaz przewidziany w Kodeksie pracy. Pracownik nadal ma jednak obowiązek dbać o dobro zakładu pracy i chronić informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Nie jest to automatyczny odpowiednik umownego zakazu konkurencji, ale może mieć znaczenie przy ocenie konkretnych działań na szkodę pracodawcy.Złamanie i ważność umowy o zakazie konkurencji
Jeśli dochodzi do złamania zakazu, sprawdzam ważność umowy, rzeczywisty zakres ograniczenia oraz dowody konkurencyjnej działalności. Nieważność może wynikać między innymi z niezachowania wymaganej formy przy pracowniku. Opodatkowanie odszkodowania zależy od rodzaju relacji i podstawy wypłaty; nie da się wskazać jednej stawki dla wszystkich przypadków.
WAŻNOŚĆ ZAKAZU
Umowa o zakazie konkurencji a rzeczywisty zakres pracy
Źle napisana umowa o zakazie konkurencji potrafi objąć działalność, która wcale nie zagraża firmie, albo wywołać spór o odszkodowanie po zakończeniu współpracy. Dlatego odnoszę ograniczenie do rzeczywistego modelu pracy, produktów, klientów i rynku, na którym działa firma.
Czas trwania zakazu powinien odpowiadać temu, jak długo informacje i relacje z klientami zachowują wartość. Ustalam sposób obliczenia odszkodowania, terminy wypłat i skutki zaległości. Przy B2B oraz zleceniu oceniam proporcjonalność zakresu i okresu ograniczenia na podstawie właściwej umowy i przepisów, bez mechanicznego przenoszenia pracowniczego wzoru.
Opodatkowanie i rozliczenie odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji
Opodatkowanie odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji zależy od rodzaju relacji i podstawy wypłaty. Nie wpisuję jednej stawki podatku do uniwersalnego wzoru. Przed rozliczeniem należy ustalić właściwą kwalifikację świadczenia oraz sprawdzić, czy wypłata dotyczy zakazu pracowniczego czy zobowiązania uzgodnionego z niezależnym wykonawcą.
Przed zakończeniem zakazu warto również ustalić, które raty odszkodowania są wymagalne, jak strony potwierdzą datę ustania obowiązku i czy nadal obowiązuje odrębna umowa o zachowaniu poufności. Wniosek o rozwiązanie umowy może rozpocząć negocjacje, ale sam nie kończy zobowiązania.
WSPARCIE PRAWNIKA
Przygotowanie i analiza umowy o zakazie konkurencji
Pomagam przygotować umowę, sprawdzić otrzymany wzór, negocjować ograniczenia i ocenić możliwość wcześniejszego zakończenia zakazu. Jeśli potrzebujesz analizy, prześlij dokument oraz informację, czy dotyczy zatrudnienia, B2B czy umowy zlecenia.
- Analiza ważności i zakresu zakazu w otrzymanym dokumencie.
- Przygotowanie umowy dla pracownika, współpracownika B2B albo zleceniobiorcy.
- Negocjowanie czasu, odszkodowania oraz sposobu wcześniejszego zakończenia.
- Pomoc przy wypowiedzeniu, porozumieniu, naruszeniu i rozliczeniu odszkodowania.
Wskażę, które postanowienia wpływają na ważność umowy o zakazie konkurencji, zakres obowiązków i rozliczenie stron.
